เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม 2569 คณะกรรมาธิการยุโรปเปิดรับข้อเสนอเพื่อจัดตั้ง AI Gigafactories จำนวน 7 แห่ง ซึ่งเป็นศูนย์ประมวลผลปัญญาประดิษฐ์ (AI) ขนาดใหญ่ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถด้านการประมวลผล AI ขั้นสูงและลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ โดยโครงการนี้มีมูลค่าการลงทุนรวมกว่า 30,000 ล้านยูโร จากทั้งภาครัฐและภาคเอกชน

 

AI Gigafactories คืออะไร

AI Gigafactories เป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ[1] (IT Infrastructure) ขนาดใหญ่ที่ออกแบบมาเพื่อเป็น “โรงงาน AI” สำหรับการพัฒนาและฝึกสอน AIในระดับอุตสาหกรรม ประกอบด้วยศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่ ชิปประมวลผลจำนวนมาก ระบบไฟฟ้า และระบบระบายความร้อน เพื่อรองรับการประมวลผลข้อมูลและการฝึกสอนโมเดล (training)อย่างต่อเนื่อง การมีโครงสร้างพื้นฐานดังกล่าวจะช่วยเพิ่มขีดความสามารถด้าน AI ของอียู รองรับนักวิจัยและผู้พัฒนา AI ภายในภูมิภาค และลดการพึ่งพาโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI จากต่างประเทศ

การจัดตั้ง AI Gigafactories ของอียูในครั้งนี้ เป็นการขยายจากแผนเดิมของคณะกรรมาธิการยุโรปที่ประกาศเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2568 จากเดิมที่กำหนดให้จัดตั้ง AI Gigafactories จำนวน 4 แห่ง และระดมเงินลงทุนรวม 20,000 ล้านยูโร เป็นการจัดตั้ง AI Gigafactories จำนวน 7 แห่ง โดยมีมูลค่าการลงทุนรวม 30,000 ล้านยูโร แบ่งเป็นเงินสนับสนุนจากอียู 5,000 ล้านยูโร ประเทศสมาชิก 5,000 ล้านยูโร และเงินลงทุนจากภาคเอกชน 20,000 ล้านยูโร ทั้งนี้ คาดว่าเมื่อ AI Gigafactories ทั้ง 7 แห่งเริ่มดำเนินงานจะช่วยเพิ่มขีดความสามารถด้านการประมวลผล AI ของอียูได้มากกว่า 2 เท่า

 

ท่าทีประเทศสมาชิกต่อ AI Gigafactories

คณะกรรมาธิการยุโรประบุว่า มีประเทศสมาชิก 18 ประเทศแสดงความสนใจเข้าร่วมโครงการจัดตั้ง AI Gigafactories จำนวน 7 แห่ง แบ่งเป็นศูนย์ขนาดใหญ่ 3 แห่ง และศูนย์ขนาดเล็ก 4 แห่ง โดยเยอรมนี อิตาลี สเปน โปรตุเกส และกรีซ สนใจจัดตั้งศูนย์ขนาดใหญ่ ซึ่งแต่ละแห่งมีเป้าหมายติดตั้งชิป AI ขั้นสูง 100,000 ชิ้น ขณะที่มี 13 ประเทศสนใจจัดตั้งศูนย์ขนาดเล็ก ซึ่งแต่ละแห่งคาดว่าจะรองรับชิป AI ได้สูงสุด 75,000 ชิ้น เช่น ฝรั่งเศส โปแลนด์ ฟินแลนด์ เดนมาร์ก และเช็กเกีย นอกจากนี้ โครเอเชีย เอสโตเนีย ฮังการี ไอร์แลนด์ ลัตเวีย ลิทัวเนีย สโลวาเกีย และสวีเดน แสดงความประสงค์สนับสนุนการจัดตั้งศูนย์ขนาดเล็กในประเทศอื่น สำหรับเนเธอร์แลนด์ โรมาเนีย เบลเยียม ออสเตรีย และบัลแกเรีย ยังไม่เข้าร่วมการเปิดรับข้อเสนอครั้งนี้

 

ข้อจำกัดในการพัฒนา AI ของอียู

ข้อมูลจากสำนักข่าว AP News ระบุว่า อียูยังมีข้อจำกัดด้านโครงสร้างพื้นฐานและขีดความสามารถในการแข่งขันด้าน AI โดยการประเมินของธนาคารกลางสหรัฐฯ (Federal Reserve) เมื่อปี 2568 พบว่า อียูยังตามหลังสหรัฐฯ และจีนในด้านการพัฒนา AI ทั้งนี้ รายงานของคณะกรรมาธิการยุโรปเมื่อเดือนมิถุนายน 2569 ระบุว่า อียูยังไม่สามารถผลิตชิ้นส่วนสำคัญสำหรับศูนย์ข้อมูลได้เองเป็นจำนวนมาก และมีค่าไฟฟ้าสูงกว่าสหรัฐฯ และจีนถึง 2-3 เท่า ส่งผลให้ธุรกิจและหน่วยงานภาครัฐของอียูยังต้องพึ่งพาผู้ให้บริการ AI และคลาวด์จากต่างประเทศ โดยผู้ให้บริการคลาวด์รายใหญ่ในอียูล้วนเป็นบริษัทสัญชาติสหรัฐฯ

ข้อจำกัดดังกล่าวเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ผลักดันให้อียูเร่งพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI โดยคณะกรรมาธิการยุโรประบุว่า โครงการดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อลดการพึ่งพาผู้ให้บริการต่างประเทศและเพิ่มความเป็นอิสระทางเทคโนโลยี พร้อมย้ำว่าการพัฒนา AI จะต้องเป็นไปตามมาตรฐานของอียูด้านการคุ้มครองข้อมูล ความปลอดภัย ความมั่นคง และจริยธรรม รวมถึงกฎระเบียบด้านดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง เช่น Digital Services Act และ Digital Markets Act อย่างไรก็ตาม การขยายศูนย์ข้อมูล AI ยังมีข้อกังวลเกี่ยวกับการใช้ทรัพยากร ราคาพลังงาน และผลกระทบต่อเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศ

 

กำหนดการดำเนินโครงการ

การเปิดรับข้อเสนอดังกล่าวจะปิดในวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ในระยะแรก ศูนย์ AIขนาดเล็กจะติดตั้งชิปจำนวน 25,000 ชิ้นต่อแห่ง ขณะที่ศูนย์ขนาดใหญ่จะติดตั้ง 40,000 ชิ้นต่อแห่ง และคาดว่าระยะแรกของโครงการจะแล้วเสร็จภายในเดือนพฤษภาคม 2571 ทั้งนี้ โครงการ AI Gigafactories มีกำหนดแล้วเสร็จภายในเดือนพฤษภาคม 2575 โดยคณะกรรมาธิการยุโรปจะพยายามเร่งรัดการดำเนินโครงการให้แล้วเสร็จโดยเร็วที่สุด

 

-

อ้างอิง:

https://www.euractiv.com/news/eu-finally-fires-the-start-gun-on-ai-gigafactories/?utm_source=euractiv&utm_medium=newsletter&utm_content=On+your+radar&utm_term=0-0&utm_campaign=PRO_Defence

https://apnews.com/article/eu-ai-gigafactories-china-us-data-center-88b83cd517a4d47c115605e636d0b3e4

 

[1] https://zotect.com/what-is-ai-factory/