เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2569 คณะกรรมาธิการยุโรป (European commission) ออกคำสั่งปรับบริษัท Temu แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซสัญชาติจีน เป็นเงินจำนวน 200 ล้านยูโร(ประมาณ 7,580 ล้านบาท) เนื่องจากไม่ปฏิบัติตามกฎหมายการให้บริการดิจิทัล (Digital Services Act: DSA) ของอียู โดยเห็นว่าบริษัท Temu บกพร่องในการประเมินและบริหารจัดการความเสี่ยงจากการจำหน่าย “สินค้าที่ผิดกฎหมาย”[1] (illegal products) กล่าวคือเป็นสินค้าที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดทางกฎหมายของอียูซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อผู้บริโภค

 

ความเป็นมา

การสอบสวนกรณี Temu เริ่มต้นขึ้นภายหลังองค์กรคุ้มครองผู้บริโภคแห่งยุโรป (BEUC) และองค์กรสมาชิกใน 17 ประเทศ ได้ยื่นข้อร้องเรียนเกี่ยวกับการจำหน่ายสินค้าที่ผิดกฎหมายผ่านแพลตฟอร์ม Temu จำนวนมาก ต่อมาเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2567 คณะกรรมาธิการยุโรปได้เปิดการสอบสวนอย่างเป็นทางการ เพื่อตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎหมาย DSA โดยเฉพาะในด้านการประเมินและบรรเทาความเสี่ยงเชิงระบบที่อาจเกิดขึ้นจากการให้บริการผ่านแพลตฟอร์ม Temu และในเดือนกรกฎาคม 2568 คณะกรรมาธิการยุโรปได้เผยแพร่ผลการสอบสวนเบื้องต้นซึ่งนำไปสู่การดำเนินการสอบสวนเพิ่มเติมและการออกคำวินิจฉัยในครั้งนี้

 

การพิจารณาของคณะกรรมาธิการยุโรป

ตามกฎหมาย DSA ของอียูได้กำหนดไว้ว่าแพลตฟอร์มออนไลน์ขนาดใหญ่พิเศษจะต้องมีหน้าที่ประเมินความเสี่ยงเชิงระบบที่อาจเกิดขึ้นจากการให้บริการของตนและดำเนินมาตรการลดความเสี่ยงอย่างเหมาะสมตามผลการประเมิน อย่างไรก็ตาม จากการพิจารณาข้อมูลและหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานของบริษัท Temu อาทิ รายงานการประเมินความเสี่ยงของบริษัท ผลการทดสอบการสุ่มซื้อสินค้าโดยไม่เปิดเผยตัวตน และข้อมูลจากหน่วยงานศุลกากรและหน่วยงานกำกับดูแลตลาดของอียู คณะกรรมาธิการยุโรปเห็นว่า การประเมินความเสี่ยงของ บริษัท Temu ไม่เป็นไปตามมาตรฐานที่กฎหมายกำหนด ด้วยเหตุผลสำคัญ ดังนี้

1. Temu ประเมินโอกาสที่ผู้บริโภคในอียูจะพบสินค้าที่ผิดกฎหมายบนแพลตฟอร์มต่ำกว่าความเป็นจริงอย่างมาก โดยในการสุ่มซื้อสินค้าโดยไม่เปิดเผยตัวตนซึ่งดำเนินการโดยองค์กรทดสอบอิสระ พบว่าเครื่องชาร์จไฟฟ้าที่ถูกสุ่มตรวจจำนวนมากไม่ผ่านการทดสอบด้านความปลอดภัยขั้นพื้นฐาน นอกจากนี้ยังพบว่าของเล่นสำหรับเด็กทารกจำนวนมากมีสารเคมีเกินกว่าค่ามาตรฐานความปลอดภัยที่กฎหมายกำหนด หรือมีชิ้นส่วนที่อาจหลุดออก ซึ่งเสี่ยงต่อการสำลัก
2. การประเมินความเสี่ยงของ Temu อาศัยข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับความเสี่ยงของธุรกิจอีคอมเมิร์ซโดยรวมแทนที่จะวิเคราะห์ข้อมูลและความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องจากการให้บริการของแพลตฟอร์ม Temu
3. Temu ไม่ได้ประเมินอย่างเพียงพอว่าระบบแนะนำสินค้าและการส่งเสริมการขายผ่านอินฟลูเอนเซอร์ อาจเพิ่มการเข้าถึงสินค้าที่ผิดกฎหมายบนแพลตฟอร์มได้มากยิ่งขึ้น

 

คำวินิจฉัยและบทลงโทษ

คณะกรรมาธิการยุโรปเห็นว่าบริษัท Temu ไม่สามารถปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านการประเมินความเสี่ยงเชิงระบบได้อย่างเพียงพอ ส่งผลให้ผู้บริโภคในอียูเสี่ยงที่จะพบหรือได้รับอันตรายจากสินค้าที่ผิดกฎหมาย ดังนั้น คณะกรรมาธิการยุโรปจึงมีคำวินิจฉัยว่าบริษัทไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย (non-compliance decision) และกำหนดค่าปรับต่อบริษัท Temu เป็นเงินจำนวน 200 ล้านยูโร หรือประมาณ 7,580 ล้านบาท โดยพิจารณาจากลักษณะของการกระทำผิด ความร้ายแรงของผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อผู้ใช้งานในอียู และระยะเวลาที่เกิดการฝ่าฝืนข้อกำหนด คณะกรรมาธิการยุโรปย้ำว่า การประเมินและบริหารจัดการความเสี่ยงเป็นหนึ่งในหลักการสำคัญของกฎหมาย DSA ซึ่งแพลตฟอร์มออนไลน์ขนาดใหญ่พิเศษมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด

ด้าน Temu ระบุในแถลงการณ์ว่า บริษัทเคารพวัตถุประสงค์ของกฎหมายและตระหนักถึงความสำคัญของการมีกฎเกณฑ์ที่ชัดเจน อย่างไรก็ตาม บริษัทไม่เห็นด้วยกับคำวินิจฉัยของคณะกรรมาธิการยุโรป และเห็นว่าค่าปรับดังกล่าว “ไม่ได้สัดส่วนกับข้อเท็จจริง” โดยขณะนี้ อยู่ระหว่างการพิจารณารายละเอียดของคำวินิจฉัยและแนวทางดำเนินการที่เหมาะสมภายใต้กรอบกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

 

ในระยะต่อไป Temu จะต้องจัดทำและยื่นแผนปฏิบัติการเพื่อแก้ไขข้อบกพร่องต่อคณะกรรมาธิการยุโรปภายในวันที่ 28 สิงหาคม 2569 โดยแผนดังกล่าวจะต้องระบุมาตรการที่บริษัทจะดำเนินการเพื่อแก้ไขการไม่ปฏิบัติตามพันธกรณีด้านการประเมินความเสี่ยงให้สอดคล้องกับข้อกำหนดของกฎหมาย DSA ทั้งนี้ ภายหลังการพิจารณาแผนดังกล่าวแล้ว คณะกรรมาธิการยุโรปจะออกคำวินิจฉัยสุดท้าย และกำหนดกรอบระยะเวลาที่เหมาะสมสำหรับการดำเนินการตามมาตรการแก้ไข โดยหากบริษัทไม่สามารถปฏิบัติตามคำวินิจฉัยดังกล่าวได้ บริษัทอาจถูกเรียกเก็บค่าปรับรายงวดเพิ่มเติม อย่างไรก็ตาม Temu ยังคงมีสิทธิอุทธรณ์คำวินิจฉัยดังกล่าวต่อศาลของอียูตามกระบวนการที่กฎหมายกำหนด

 

-

อ้างอิง:

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_26_1178

https://www.reuters.com/world/china/temu-fined-232-million-breaching-eu-rules-sale-illegal-products-2026-05-28/

 

[1] กฎหมายว่าด้วยบริการดิจิทัล (Digital Services Act) หรือ Regulation (EU) 2022/2065 Article 3 (h) ได้บัญญัติความหมายของคำว่า “illegal content” ไว้ว่า รายการใด ๆ ซึ่งไม่ว่าจะโดยลำพังหรือโดยความเกี่ยวเนื่องกับกิจกรรมอื่นอันอาจรวมถึงการเสนอขายหรือการให้บริการซึ่งไม่เป็นไปตามกฎหมายของสหภาพยุโรป หรือกฎหมายของรัฐสมาชิกซึ่งสอดคล้องกับกฎหมายของสหภาพยุโรป