คณะมนตรีแห่งอียูได้จัดทำข้อตกลงประนีประนอม (council compromise) ต่อชุดกฎหมาย Omnibus X: Food and Feed Safety Omnibus โดยเน้นการเสริมความเข้มแข็งของข้อกำหนดเดิม มากกว่าการลดความซับซ้อนของกฎเกณฑ์ พร้อมทั้งส่งเสริมการแข่งขันที่เป็นธรรม (level playing field) ระหว่างสินค้าที่ผลิตภายใน อียูกับสินค้านำเข้า โดยบทความนี้จะนำเสนอสาระสำคัญของการแก้ไขในแต่ละประเด็น ดังนี้

 

1. กฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับอาหารและอาหารสัตว์ดัดแปลงพันธุกรรม (genetically modified food and feed)

ภายใต้ข้อตกลงนี้ ผลิตภัณฑ์อาหาร (food) และอาหารสัตว์ (feed) ที่ผลิตโดยใช้จุลินทรีย์ดัดแปลงพันธุกรรม (genetically modified microorganisms: GMMs) จะไม่อยู่ภายใต้ขอบเขตการบังคับใช้ของกฎระเบียบฉบับนี้หากผู้ผลิตสามารถกำจัดจุลินทรีย์ GMMs ออกจากผลิตภัณฑ์ได้ โดยต้องลดปริมาณส่วนตกค้างของจุลินทรีย์ GMMs ที่ไม่มีชีวิตให้เหลือน้อยที่สุดเท่าที่จะสามารถดำเนินการได้ และส่วนตกค้างดังกล่าวต้องไม่ก่อให้เกิดผลทางเทคโนโลยีต่อผลิตภัณฑ์ขั้นสุดท้าย

นอกจากนี้ ประเทศสมาชิกยังมอบหมายให้คณะกรรมาธิการยุโรปจัดทำแนวปฏิบัติด้านมาตรฐานการผลิตของอุตสาหกรรมอาหาร (Good Manufacturing Practice: GMP) และกำหนดให้ประเมินความเสี่ยงของส่วนตกค้างดังกล่าวเป็นไปตามกฎหมายที่ใช้บังคับกับผลิตภัณฑ์อาหารและอาหารสัตว์ที่เกี่ยวข้อง อาทิ กฎระเบียบอาหารใหม่ (Novel Foods) และกฎระเบียบว่าด้วยวัตถุเจือปนอาหารสัตว์ (Feed Additives)

 

2. การแก้ไขกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับค่าปริมาณสารพิษตกค้างสูงสุด (Maximum Residue Levels: MRLs) ของสารกำจัดศัตรูพืช

• กำหนดค่าปริมาณสารพิษตกค้างสูงสุด (MRLs) โดยอาจระบุถึงระดับปริมาณต่ำสุดที่สามารถวัดได้ (Limit of Quantification: LOQ) หรือเรียกได้ว่า “เป็นศูนย์ทางเทคนิค”(technical zero) สำหรับสารออกฤทธิ์ที่ไม่ได้รับอนุมัติให้ใช้ภายในอียูและมีคุณสมบัติเป็นอันตรายร้ายแรง อาทิ ก่อการกลายพันธุ์ ก่อมะเร็ง หรือรบกวนการทำงานของระบบต่อมไร้ท่อ ฯลฯ รวมถึงขยายขอบเขตการวัดค่าดังกล่าวให้ครอบคลุมสารที่ก่อให้เกิดความเสี่ยงที่ไม่อาจยอมรับได้ต่อผึ้งหรือการสะสมของสารในน้ำใต้ดิน
• กำหนดให้คณะกรรมาธิการยุโรปจัดทำการประเมินผลกระทบเป็นรายกรณี ก่อนการกำหนดหรือปรับลดค่า MRLs โดยคำนึงถึงความสอดคล้องกับกฎขององค์การการค้าโลก (WTO) พันธกรณีระหว่างประเทศ และผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานด้านผลิตภัณฑ์อาหารและอาหารสัตว์
• ยกเลิกคำว่า “Import tolerance” ซึ่งก่อให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อน และกำหนดให้คำจำกัดความของ “หลักปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี” (Good Agricultural Practice: GAP) ใช้บังคับในลักษณะเดียวกันทั้งต่อการปฏิบัติทางการเกษตรภายในอียูและในประเทศ non-EU

 

3. การแก้ไขกฎระเบียบว่าด้วยสารชีวฆาต (Biocidal Products Regulation: BPR)

• ปรับกรอบระยะเวลาการอนุมัติ โดยกำหนดให้การอนุมัติครั้งแรก (initial approval) มีอายุ 15 ปี และการต่ออายุ (renewal) มีอายุ 25 ปี แทนข้อเสนอเดิมของคณะกรรมาธิการยุโรปที่ให้การอนุมัติแบบไม่มีระยะเวลาสิ้นสุด (unlimited approvals)ทั้งนี้ ระยะเวลาการอนุมัติที่ยาวนานขึ้นดังกล่าวจะไม่ใช้บังคับกับสารออกฤทธิ์ที่เข้าเกณฑ์การคัดออกจากการอนุมัติ (exclusion criteria) หรือเกณฑ์การใช้สารทดแทน (substitution criteria)

 

4. กฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับสารป้องกันกำจัดศัตรูพืช (Plant Protection Products: PPPs)

• กำหนดนิยามของสารชีวควบคุม (biocontrol substances) ให้มีความชัดเจนยิ่งขึ้นและจำกัดการใช้กระบวนการอนุมัติแบบเร่งรัดเฉพาะสารออกฤทธิ์ที่มีความเสี่ยงต่ำ (low-risk active substances)
• ลดภาระด้านกฎระเบียบของเกษตรกร ยกเลิกการถือว่าการเพาะปลูกเมล็ดพันธุ์ที่ผ่านการบำบัด (treated seeds) เป็น “สารป้องกันกำจัดศัตรูพืช” และเปิดโอกาสให้ประเทศสมาชิกอนุญาตให้ใช้สารป้องกันกำจัดศัตรูพืชที่ได้รับอนุญาตในประเทศ non-EU ต่อเมล็ดพันธุ์ที่ถูกเคลือบด้วยสารเคมี สารชีวภาพ หรือธาตุอาหารพืช (treated seeds) ก่อนนำไปปลูกเพื่อการส่งออกภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด
• การเลื่อนการบังคับใช้บทบัญญัติใหม่: เลื่อนการเริ่มใช้บทบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับสารป้องกันกำจัดศัตรูพืชและวัตถุเจือปนอาหารสัตว์ออกไป 12 เดือน เพื่อให้ประเทศสมาชิกมีเวลาปรับตัวต่อการบังคับใช้กฎระเบียบดังกล่าว

 

ในระยะต่อไป ภายหลังการสิ้นสุดการเปิดรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ กรรมาธิการด้านสิ่งแวดล้อม สาธารณสุข และความปลอดภัยอาหาร (ENVI) และกรรมาธิการด้านการเกษตรและการพัฒนาชนบท (AGRI) ของสภายุโรป จะเริ่มพิจารณาข้อเสนอแก้ไขชุดกฎหมายนี้ ทั้งนี้ ประเด็นสำคัญที่คาดว่าจะเป็นหัวข้ออภิปรายของสมาชิกสภายุโรป (MEPs) ได้แก่ นิยามทางกฎหมายของผลิตภัณฑ์ชีวควบคุม (biocontrol products) มาตรฐานสำหรับสินค้านำเข้าและการปรับค่า MRLs ของสินค้านำเข้าให้สอดคล้องกับมาตรฐานของอียู รวมทั้งระยะเวลาการอนุมัติสารกำจัดศัตรูพืช

 

-

อ้างอิง: Forefront, “Food and Feed Safety Omnibus: Council compromise more about strengthening than simplifying requirements”