ปัจจุบัน แบตเตอรี่ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในหลายภาคส่วน ไม่ว่าจะเป็นรถยนต์ไฟฟ้า อุตสาหกรรม และระบบกักเก็บพลังงาน ส่งผลให้การผลิตและการจำหน่ายแบตเตอรี่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทว่า สำหรับตลาดอียูแล้ว การวางจำหน่ายแบตเตอรี่ไม่ได้พิจารณาเพียงคุณสมบัติของผลิตภัณฑ์เท่านั้น แต่ยังให้ความสำคัญกับ “ข้อมูล” ตั้งแต่แหล่งที่มาของวัตถุดิบ กระบวนการผลิต การใช้งาน ไปจนถึงการซ่อมแซมและการรีไซเคิล

ด้วยเหตุนี้ อียูจึงกำหนดให้แบตเตอรี่บางประเภทต้องมี Digital Batteries Passportเพื่อเป็นเครื่องมือในการจัดเก็บและเข้าถึงข้อมูลของแบตเตอรี่ พร้อมกันนี้ คณะกรรมาธิการยุโรปได้เผยแพร่เอกสารแนวปฏิบัติ “Guidance Document: Digital Batteries Passport - data points by category” เพื่อช่วยผู้ประกอบการเตรียมความพร้อมสำหรับการปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านข้อมูลของ Digital Batteries Passport บทความนี้จึงมุ่งนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับ Digital Batteries Passport และข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง เพื่อเป็นข้อมูลสำหรับผู้ประกอบการในการเตรียมความพร้อมรับมือกับข้อกำหนดดังกล่าว

 

1. Digital Batteries Passport

Digital Batteries Passport คือ เอกสารข้อมูลของผลิตภัณฑ์แบตเตอรี่ในรูปแบบดิจิทัล ซึ่งใช้สำหรับจัดเก็บและเข้าถึงข้อมูลของแบตเตอรี่ตลอดวงจรชีวิตของผลิตภัณฑ์ ตั้งแต่การผลิต การใช้งาน การซ่อมแซม การนำกลับมาใช้ใหม่ ไปจนถึงการรีไซเคิล ทั้งนี้ Digital Batteries Passport เป็นรูปแบบหนึ่งของ Digital Product Passport (DPP) โดยแบตเตอรี่ถือเป็นผลิตภัณฑ์กลุ่มแรกที่จะเริ่มนำระบบ DPP มาใช้จริง ซึ่งจะเริ่มมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2570เป็นต้นไป

สำหรับการใช้งาน ผู้ใช้งานสามารถเข้าถึงข้อมูล Digital Batteries Passport ผ่านระบบ QR Code ที่เชื่อมโยงกับข้อมูลของแบตเตอรี่ โดยข้อมูลที่แสดงจะแตกต่างกันไปตามประเภทของแบตเตอรี่และข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง ซึ่งอาจครอบคลุมข้อมูล เช่น ข้อมูลแบตเตอรี่และคุณลักษณะทางเทคนิค, ข้อมูลผู้ผลิตและผู้ประกอบการ, ข้อมูลด้านสมรรถนะและความทนทาน, ข้อมูลการซ่อมแซม การนำกลับมาใช้ใหม่ และการรีไซเคิล, ข้อมูลด้านความยั่งยืนและเศรษฐกิจหมุนเวียน เป็นต้น

 

2. ขอบเขตและผู้มีหน้าที่จัดทำ Digital Batteries Passport

Digital Batteries Passport จะใช้กับแบตเตอรี่บางประเภทที่วางจำหน่ายในตลาดอียู ได้แก่ 1) แบตเตอรี่สำหรับยานยนต์ไฟฟ้า (EV batteries) 2) แบตเตอรี่สำหรับยานพาหนะขนาดเบา (Light Means of Transport: LMT batteries) เช่น จักรยานไฟฟ้า รถจักรยานยนต์ไฟฟ้า e-moped และสกูตเตอร์ไฟฟ้า 3) แบตเตอรี่สำหรับระบบกักเก็บพลังงานภายในบ้าน และ 4) แบตเตอรี่อุตสาหกรรม ทั้งนี้ ผู้ที่มีหน้าที่จัดทำ Digital Batteries Passport คือ ผู้ประกอบการที่นำแบตเตอรี่สำเร็จรูปมาวางจำหน่ายในตลาดอียูไม่ใช่ผู้ผลิตหรือผู้จัดหาชิ้นส่วนหรือโมดูลของแบตเตอรี่

สำหรับผู้ประกอบการ non-อียู จะอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์เช่นเดียวกัน กล่าวคือ ข้อกำหนดดังกล่าวจะพิจารณาจากการวางจำหน่ายแบตเตอรี่ในตลาดอียู ซึ่งไม่ได้ขึ้นอยู่กับที่ตั้งของบริษัท ดังนั้น ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าที่นำแบตเตอรี่ซึ่งอยู่ภายใต้ข้อกำหนดของ Digital Batteries Passport มาวางจำหน่ายในตลาดอียู จะต้องจัดทำ Digital Batteries Passport เช่นเดียวกับผู้ประกอบการในอียู

 

3. คณะกรรมาธิการยุโรปออกแนวปฏิบัติ Digital Batteries Passport เพื่อเตรียมความพร้อมผู้ประกอบการ

เพื่อสนับสนุนการเตรียมความพร้อมของผู้ประกอบการในการปฏิบัติตามข้อกำหนดเกี่ยวกับ Digital Batteries Passport เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2569 คณะกรรมาธิการยุโรป ได้เผยแพร่ “Guidance Document: Digital Batteries Passport - data points by category” ซึ่งรวบรวมรายการข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Digital Batteries Passport จำนวน 71รายการ สำหรับแบตเตอรี่ 3 กลุ่ม ได้แก่ 1) แบตเตอรี่สำหรับยานยนต์ไฟฟ้า 2) แบตเตอรี่สำหรับยานพาหนะขนาดเบา และ 3) แบตเตอรี่อุตสาหกรรมที่มีความจุมากกว่า 2 kWh

ในแนวปฏิบัติดังกล่าว ได้ระบุรายการข้อมูลสำหรับ Digital Batteries Passport จำนวน 71 รายการ เช่น ข้อมูลหมายเลขประจำแบตเตอรี่ ชื่อและที่อยู่ผู้ผลิต ประเภทแบตเตอรี่ รุ่นหรือหมายเลขประจำสินค้า สถานที่และวันที่ผลิต ฯลฯ พร้อมทั้งระบุสถานะของข้อมูลแต่ละรายการสำหรับแบตเตอรี่ทั้งสามประเภท เพื่อให้ผู้ประกอบการสามารถตรวจสอบได้ว่าข้อมูลใดต้องจัดเตรียมสำหรับแบตเตอรี่แต่ละประเภท โดยสามารถศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมได้จากแนวปฏิบัติฉบับเต็มที่ https://shorturl.at/MNru7

 

4. ระยะเวลาบังคับใช้ Digital Batteries Passport

Digital Batteries Passport จะเริ่มมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2570เป็นต้นไป สำหรับผลิตภัณฑ์ประเภทอื่น Digital Product Passport (DPP) จะมีผลบังคับใช้ในระยะต่อไป ผู้ประกอบการสามารถติดตามพัฒนาการและรายละเอียดของข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องซึ่งอยู่ภายใต้กฎระเบียบ Eco-design for Sustainable Products Regulation (ESPR) อย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ สามารถติดตามข้อมูลและพัฒนาการของ DPP รวมถึงแนวทางสำหรับผลิตภัณฑ์แต่ละภาคส่วนได้ที่เว็บไซต์ https://shorturl.at/9zVGS และอ่านบทความเกี่ยวกับ “พัฒนาการของ Digital Product Passport (DPP) ภายใต้ ESPR และผลกระทบต่อภาคธุรกิจ” ได้ที่เว็บไซต์ https://shorturl.at/ZYJlD

 

-

อ้างอิง:

- https://single-market-economy.ec.europa.eu/news/guidance-support-preparations-digital-batteries-passport-2026-08-21_en

- https://passportcraft.com/insights/eu-battery-passport-test-environment

- แนวปฏิบัติ Guidance Document: Digital Batteries Passport - data points by category: https://shorturl.at/MNru7