เมื่อวันที่ 16 กันยายน 2569 นาง Ursula von der Leyen ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป ได้ประกาศจัดตั้งพันธมิตรด้านการประกันภัยด้านสภาพภูมิอากาศ (Climate Insurance Alliance) ในโอกาสการแถลงนโยบายประจำปีของสหภาพยุโรป (State of the Union: SOTEU) เพื่อส่งเสริมความร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคธุรกิจประกันภัยในการขยายความคุ้มครองประกันภัย และเตรียมความพร้อมรับมือกับความเสียหายจากภัยพิบัติที่เกี่ยวเนื่องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

 

1. ปัจจัยและเหตุผลในการจัดตั้ง Climate Insurance Alliance

ในช่วงฤดูร้อนที่ผ่านมา ภูมิภาคยุโรปได้เผชิญกับคลื่นความร้อนและไฟป่ารุนแรง ส่งผลกระทบต่อประชาชน ภาคธุรกิจ และภาคเกษตรกรรมในหลายพื้นที่ และสะท้อนให้เห็นถึงความเสี่ยงและความเสียหายที่เกี่ยวเนื่องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศซึ่งมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น อย่างไรก็ดี ความคุ้มครองประกันภัยต่อความเสียหายจากภัยพิบัติดังกล่าวยังอยู่ในระดับต่ำ โดยปัจจุบัน ความเสียหายจากภัยพิบัติในยุโรปประมาณร้อยละ 25 เท่านั้น ที่ได้รับความคุ้มครองจากประกันภัยภาคเอกชน ส่งผลให้รัฐบาลแต่ละประเทศต้องใช้งบประมาณรองรับความเสียหายและผลกระทบทางการเงิน ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อเสถียรภาพทางการเงินโดยอ้อม ทั้งนี้ คาดว่าภาคเกษตรจะเป็นภาคส่วนที่ได้รับความสำคัญเป็นพิเศษ เนื่องจากได้รับผลกระทบจากความเสียหายที่เกี่ยวเนื่องกับสภาพภูมิอากาศเพิ่มขึ้น

ด้วยเหตุนี้ คณะกรรมาธิการยุโรปจึงประกาศจัดตั้ง Climate Insurance Alliance เพื่อหาแนวทางลดช่องว่างด้านการประกันภัย โดยรวบรวมภาคธุรกิจประกันภัย หน่วยงานภาครัฐ และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมกันพัฒนาแนวทางและจัดทำสัญญาที่สามารถเพิ่มความคุ้มครองประกันภัยต่อความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

 

2. โครงสร้างและรูปแบบความร่วมมือ

Climate Insurance Alliance จะดำเนินงานในลักษณะเครือข่ายความร่วมมือภายใต้การนำของกระทรวงการคลังเพื่อเสถียรภาพทางการเงิน บริการทางการเงิน และสหภาพตลาดทุน (DG FISMA) และกระทรวงกิจการสภาพภูมิอากาศ (DG CLIMA)ของคณะกรรมาธิการยุโรป โดยมีบริษัทประกันภัยเอกชน บริษัทประกันภัยต่อ (reinsurance)นายหน้าประกันภัย นักลงทุน หน่วยงานภาครัฐ และผู้เชี่ยวชาญด้านแบบจำลองความเสี่ยง รวมถึงองค์การกำกับดูแลการประกันภัยและบำนาญของอียู (EIOPA) เข้าร่วมในฐานะหน่วยงานกำกับดูแล ทั้งนี้ คาดว่าจะดำเนินงานในลักษณะเดียวกับ Critical Chemicals Alliance และ European Board on Agriculture and Food โดยให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียร่วมกันแก้ไขอุปสรรคในการดำเนินงาน และนำความเชี่ยวชาญของภาคธุรกิจมาประกอบการจัดทำนโยบายที่สามารถนำไปปฏิบัติได้จริง

 

3. ภารกิจและแนวทางการดำเนินงาน

แนวทางการดำเนินงานของ Climate Insurance Alliance คาดว่าจะมุ่งเน้นภารกิจหลัก3 ด้าน ได้แก่ (1) การขยายความคุ้มครองประกันภัยในภาพรวม (2) การส่งเสริมการป้องกันความเสี่ยงเชิงรุกผ่านแรงจูงใจทางการเงิน และ (3) การเพิ่มขีดความสามารถของตลาดประกันภัยให้เพียงพอต่อการรองรับความเสี่ยงจากภัยพิบัติทางธรรมชาติที่เพิ่มขึ้น โดยจะส่งเสริมการเข้าถึงและแลกเปลี่ยนข้อมูลด้านสภาพภูมิอากาศ พัฒนาแบบจำลองการประเมินความเสี่ยงให้ครอบคลุมหลายประเทศ และนำแนวทางการรับมือภัยพิบัติที่ประสบผลสำเร็จในแต่ละประเทศมาใช้เป็นต้นแบบในการกำหนดมาตรฐานร่วม

 

4. ทิศทางการพัฒนาภาคประกันภัยเพื่อรับมือความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศ

ก่อนการประกาศจัดตั้ง Climate Insurance Alliance หน่วยงาน DG CLIMA DG FISMA และ EIOPA ได้หารือร่วมกับบริษัทประกันภัยและองค์กรพัฒนาเอกชนด้านสภาพภูมิอากาศเกี่ยวกับการขยายการเข้าถึงความคุ้มครองของประชาชน โดยปลัด DG CLIMA เน้นย้ำว่า การประกันภัยควรเป็นองค์ประกอบหลักของกรอบการบริหารความเสี่ยงในอนาคตของอียู และควรนำความเชี่ยวชาญของภาคธุรกิจมาใช้ในการคาดการณ์ภัยพิบัติและเตรียมความพร้อม ทั้งนี้ การหารือให้ความสำคัญกับการเพิ่มคุณภาพและความโปร่งใสของข้อมูล การให้คำแนะนำด้านความเสี่ยง การพัฒนาผลิตภัณฑ์ประกันภัยใหม่ การกำหนดแรงจูงใจเพื่อการปรับตัวไว้ในเงื่อนไขความคุ้มครอง และการเพิ่มขีดความสามารถในการรองรับและกระจายความเสี่ยงจากสภาพอากาศรุนแรง

 

 

การจัดตั้ง Climate Insurance Alliance เป็นส่วนหนึ่งของการเตรียมความพร้อมสำหรับกรอบบูรณาการด้านการเสริมสร้างความสามารถในการรับมือการเปลี่ยนแปลงทางสภาพภูมิอากาศและการบริหารความเสี่ยงอย่างครอบคลุม (integrated climate resilience and risk management framework) ซึ่งคณะกรรมาธิการยุโรปมีกำหนดเผยแพร่ในวันที่ 28 ตุลาคม 2569 ทั้งนี้ ยังคงต้องติดตามรายละเอียดเกี่ยวกับบทบาท ขอบเขตภารกิจ และกลไกการดำเนินงานของ Climate Insurance Alliance ต่อไป

 

-

อ้างอิง: Forefront, “The Climate Insurance Alliance’s mandate remains unclear”