คณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) เสนอให้ประเทศสมาชิกอียูร่วมมือกันแบ่งปันเชื้อเพลิงอากาศยานบนพื้นฐานความสมัครใจ (voluntary) เพื่อป้องกันการเกิดภาวะขาดแคลนเชื้อเพลิงในภูมิภาค

 

ภูมิหลังและสาเหตุของแนวทางดังกล่าว

การหยุดชะงักของการส่งออกเชื้อเพลิงจากอ่าวเปอร์เซียอันเป็นผลจากสถานการณ์ความไม่สงบในตะวันออกกลางได้ส่งผลต่อการนำเข้าน้ำมันก๊าด (Kerosene) สำหรับอากาศยานของอียูอย่างมีนัยสำคัญ ขณะที่อียูสามารถผลิตเชื้อเพลิงอากาศยานได้เพียงประมาณร้อยละ 70 ของความต้องการเชื้อเพลิงทั้งหมดสำหรับภาคการบิน ส่งผลให้สายการบินบางแห่งเริ่มยกเลิกเที่ยวบินและก่อให้เกิดความกังวลต่อความมั่นคงด้านพลังงานของภาคการบินยุโรป

 

แนวทางการแบ่งปันเชื้อเพลิงระหว่างประเทศสมาชิก (voluntary jet fuel sharing)

เพื่อแก้ไขสถานการณ์ข้างต้น ตามรายงานของสำนักข่าว Euractiv คณะกรรมาธิการยุโรปมีแผนเสนอแนวทาง “กลไกความร่วมมือโดยสมัครใจ (voluntary coordination)” เพื่อส่งเสริมการกระจายเชื้อเพลิงอากาศยานระหว่างประเทศสมาชิกให้มีความสมดุลมากขึ้น และป้องกันไม่ให้เกิดภาวะขาดแคลนในบางประเทศ แม้ว่าระดับปริมาณสำรองเชื้อเพลิงของแต่ละประเทศจะแตกต่างกัน แต่ประเทศสมาชิกต่างเห็นพ้องกันว่าไม่ควรมีประเทศใดต้องเผชิญภาวะเชื้อเพลิงขาดแคลน

ด้านนาย Apostolos Tzitzikostas กรรมาธิการยุโรปด้านการขนส่ง ได้กล่าวว่า หากสถานการณ์ด้านอุปทานเชื้อเพลิงอากาศยานทวีความรุนแรงจนส่งผลให้เกิดภาวะขาดแคลนในระดับอียู ประเทศสมาชิกอาจจำเป็นต้องแบ่งปันคลังสำรองเชื้อเพลิงระหว่างกันเพื่อรักษาความต่อเนื่องของการให้บริการขนส่งทางอากาศภายในภูมิภาค อย่างไรก็ตาม กรรมาธิการยุโรปด้านการขนส่งย้ำว่า ในปัจจุบันยังไม่มีสัญญาณที่บ่งชี้ถึงภาวะขาดแคลนเชื้อเพลิงอากาศยานในระดับวิกฤต และยังไม่มีเหตุผลที่ต้องตื่นตระหนกต่อสถานการณ์การจัดหาเชื้อเพลิงภายในอียู โดยระบุเพิ่มเติมว่า อียูยังคงมีคลังสำรองฉุกเฉินของเชื้อเพลิงอากาศยานซึ่งสามารถนำออกมาใช้ได้เมื่อมีความจำเป็น โดยการนำจ่ายเชื้อเพลิงสำรองของประเทศสมาชิกจะต้องดำเนินการอย่างโปร่งใสและมีการประสานงานที่เหมาะสมเพื่อหลีกเลี่ยงการบิดเบือนกลไกตลาดและผลกระทบต่อการแข่งขันภายในอียู

 

มาตรการที่เกี่ยวข้อง

เมื่อวันที่ 22 เมษายน 2569 คณะกรรมาธิการยุโรปเผยแพร่มาตรการ “AccelerateEU” หรือ Communication AccelerateEU – Energy Union (COM/2026/370) เพื่อรับมือกับวิกฤตพลังงานและเสริมสร้างความมั่นคงด้านอุปทานพลังงานของอียู ซึ่งในแผนดังกล่าวได้เสนอให้จัดตั้ง “ศูนย์สังเกตการณ์เชื้อเพลิง (fuel observatory)” เพื่อแก้ไขปัญหาด้านข้อมูลเกี่ยวกับปริมาณและความพร้อมใช้ของเชื้อเพลิงในประเทศสมาชิก โดยในระยะแรกจะมุ่งติดตามสถานการณ์เชื้อเพลิงอากาศยานเป็นลำดับแรก พร้อมทั้งทำหน้าที่รวบรวมข้อมูลด้านอุปทาน จัดลำดับความสำคัญของการจัดหาแหล่งเชื้อเพลิงอากาศยานทางเลือก และสนับสนุนการกระจายเชื้อเพลิงภายในอียูให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

นอกจากแผน AccelerateEU แล้ว ภายใต้การรับมือวิกฤตเชื้อเพลิงอากาศยานครั้งนี้คณะกรรมาธิการยุโรปยังมีเป้าหมายผลักดันการใช้พลังงานไฟฟ้าและไฮโดรเจนให้มากขึ้นเพื่อเร่งลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลในภาคเศรษฐกิจต่าง ๆ ด้วย

 

แนวโน้มและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น

กลไกดังกล่าวของอียูสะท้อนการมองการณ์ไกลถึงความไม่แน่นอนของสถานการณ์ในตะวันออกกลางที่ขณะนี้ (ปลายเดือนกรกฎาคม 2569) กลับมาคุกรุ่นอีกครั้ง และเรือขนส่งพลังงานยังคงผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้อย่างจำกัด แม้จะพ้นวิกฤตด้านเชื้อเพลิงอากาศยานขาดแคลนแล้ว แต่กลไกแบ่งปันพลังงานเชื้อเพลิงอากาศยานระหว่างประเทศสมาชิกยังคงเป็นมาตรการสำคัญที่อียูใช้รักษาเสถียรภาพด้านอุปทานเชื้อเพลิงและความต่อเนื่องของระบบขนส่งทางอากาศในช่วงที่สถานการณ์วิกฤตพลังงานยังมีความไม่แน่นอนต่อไป

 

 

อ้างอิง:

https://www.euractiv.com/news/bru:sels-to-propose-voluntary-jet-fuel-sharing-as-shortages-loom/

https://www.politico.eu/article/eu-mulls-mandatory-jet-fuel-sharing-shortage-transport-tzitzikostas/