เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2569 ที่ประชุมรัฐมนตรีด้านสิ่งแวดล้อมของประเทศสมาชิกอียู (Environment Council) ได้หารือในวาระเกี่ยวกับความท้าทายในการดำเนินการตามกฎระเบียบว่าด้วยบรรจุภัณฑ์และขยะบรรจุภัณฑ์ (Packaging and Packaging Waste Regulation: PPWR) ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 12 สิงหาคม 2569

ในการประชุมฯ ประเทศสมาชิกส่วนใหญ่ได้ให้การสนับสนุนเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อมของกฎระเบียบ PPWR และเห็นความสำคัญของการสร้างหลักเกณฑ์ที่เป็นหนึ่งเดียวภายในตลาดเดียวของอียู อย่างไรก็ดี ประเด็นความพร้อม ความชัดเจนของข้อกำหนด และแนวทางการดำเนินการตามกฎระเบียบยังคงเป็นข้อกังวลสำคัญ โดยมีประเด็นและท่าทีที่น่าสนใจจากประเทศสมาชิกและคณะกรรมาธิการยุโรป ดังนี้

 

ข้อกังวลของประเทศสมาชิกต่อการดำเนินการตาม PPWR

1. ความไม่แน่นอนของข้อกฎหมายและความพร้อมในการบังคับใช้ สาธารณรัฐเช็ก บัลแกเรีย อิตาลี โครเอเชีย เยอรมนี โรมาเนีย และเบลเยียม แสดงความกังวลต่อความพร้อมในการดำเนินการตามกฎระเบียบ PPWR โดยเห็นว่า แม้ PPWR จะกำหนดกรอบการดำเนินการไว้แล้ว แต่กฎเกณฑ์ที่จำเป็นต่อการนำไปปฏิบัติบางส่วน โดยเฉพาะกฎหมายลำดับรองและแนวทางการตีความที่เป็นมาตรฐานเดียวกันยังขาดความชัดเจน ซึ่งอาจส่งผลให้ผู้ประกอบการต้องเผชิญกับความไม่แน่นอนด้านข้อกฎหมายและการเตรียมความพร้อมด้านการลงทุน
2. ความเป็นเอกภาพในการบังคับใช้กฎระเบียบ PPWR ต่อประเด็นนี้ สาธารณรัฐเช็ก บัลแกเรีย อิตาลี และโรมาเนีย ระบุว่า หากยังไม่มีหลักเกณฑ์ที่เป็นหนึ่งเดียว ประเทศสมาชิกอาจกำหนดแนวทางในการบังคับใช้ที่แตกต่างกัน ซึ่งอาจกระทบต่อความเป็นเอกภาพของตลาดภายในอียูและอาจเพิ่มภาระต้นทุนแก่ภาคธุรกิจจากการต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดที่แตกต่างกัน โดยเฉพาะข้อกำหนดเกี่ยวกับการทำเครื่องหมายบนบรรจุภัณฑ์ การจัดทำบรรจุภัณฑ์ และการทดสอบ
3. ความชัดเจนเกี่ยวกับข้อกำหนด PFAS และข้อกำหนดด้านการติดฉลาก สาธารณรัฐเช็กและบัลแกเรียแสดงความกังวลเกี่ยวกับความไม่ชัดเจนของข้อกำหนด PFAS และต้นทุนที่เพิ่มขึ้นในการดำเนินการเกี่ยวกับ PFAS รวมถึงข้อกำหนดด้านการติดฉลากบรรจุภัณฑ์ ทั้งนี้ ออสเตรียได้เสนอให้เพิ่มความยืดหยุ่นในข้อกำหนดด้านการติดฉลาก และเรียกร้องให้เพิ่มความรับผิดชอบของผู้ประกอบการในการค้าขายออนไลน์เพิ่มขึ้น
4. การยกเว้นเป้าหมายการนำบรรจุภัณฑ์กลับมาใช้ซ้ำ ในประเด็นนี้ ฟินแลนด์เสนอให้ประเทศที่มีประชากรเบาบางและมีระบบเก็บรวบรวมบรรจุภัณฑ์ที่มีประสิทธิภาพอยู่แล้ว ได้รับการยกเว้นจากเป้าหมายการนำบรรจุภัณฑ์เครื่องดื่มกลับมาใช้ซ้ำ (reuse targets) โดยได้ยกตัวอย่าง ระบบมัดจำคืนเงินบรรจุภัณฑ์ (deposit system) ของฟินแลนด์ ซึ่งมีอัตราการนำกลับมาใช้ซ้ำมากกว่า 95% และอัตราการรีไซเคิลมากกว่า 90%
5. ฝรั่งเศสสนับสนุนการเดินหน้าบังคับใช้ PPWR ฝรั่งเศสได้สนับสนุนการเดินหน้าบังคับใช้กฎระเบียบ PPWR ตามกรอบเวลาที่คณะกรรมาธิการยุโรปกำหนด โดยเห็นว่าการชะลอการดำเนินการอาจกระทบต่อเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อมและการลงทุนในภาคอุตสาหกรรมได้

 

ท่าทีของคณะกรรมาธิการยุโรปต่อการบังคับใช้ PPWR

ด้านคณะกรรมาธิการยุโรปได้แสดงความเห็นต่อประเด็นข้างต้น โดย Ms. Jessika Roswall กรรมาธิการยุโรปด้านสิ่งแวดล้อม ยอมรับว่า การเปลี่ยนผ่านจากกฎหมายของประเทศสมาชิกทั้ง 27 ประเทศไปสู่กรอบกฎหมายเดียวของอียูนับเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ ซึ่งย่อมก่อให้เกิดประเด็นและข้อสงสัยในระหว่างการดำเนินการอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้อย่างไรก็ดี คณะกรรมาธิการยุโรปยืนยันความมุ่งมั่นในการดำเนินการตาม กฎระเบียบ PPWR โดยเห็นว่ากฎระเบียบดังกล่าวจะช่วยส่งเสริมการลงทุนและสนับสนุนการสร้างตลาดเดียวของอียู ทั้งนี้ คณะกรรมาธิการยุโรปจะมุ่งปรับปรุงเอกสารรวบรวมข้อซักถาม (FAQs)พร้อมทั้งหารือกับภาคอุตสาหกรรม องค์กรต่าง ๆ และประเทศสมาชิก เพื่อแก้ไขประเด็นที่ยังมีความไม่แน่ชัดอย่างต่อเนื่อง

สำหรับประเด็นข้อกำหนด PFAS คณะกรรมาธิการยุโรป ระบุว่า จะจัดทำคำแนะนำเพิ่มเติมเกี่ยวกับการดำเนินการในทางปฏิบัติสำหรับข้อกำหนดสาร PFAS ในบรรจุภัณฑ์ที่สัมผัสกับอาหาร พร้อมเน้นย้ำให้ประเทศสมาชิกปฏิบัติตามแนวทางที่มีอยู่ในปัจจุบันอย่างสอดคล้องกัน เพื่อให้การบังคับใช้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน

 

กฎระเบียบ PPWR ได้เริ่มมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 12 สิงหาคม 2569 โดยภาคธุรกิจทั้งในอียูและนอกอียูที่อยู่ภายใต้ขอบเขตของกฎระเบียบดังกล่าวควรติดตามพัฒนาการที่เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะกฎหมายลำดับรอง แนวทางการบังคับใช้ และคำชี้แจงเพิ่มเติมจากคณะกรรมาธิการยุโรป ซึ่งจะมีส่วนสำคัญต่อการเตรียมความพร้อมและการปฏิบัติตามข้อกำหนดของกฎระเบียบ PPWR ในระยะต่อไป ทั้งนี้ สามารถศึกษากรอบระยะเวลาการบังคับใช้และกฎหมายลำดับรองภายใต้กฎระเบียบ PPWR เบื้องต้นได้ที่ https://shorturl.at/ENI7a